Δευτέρα, 16 Οκτωβρίου 2017

Υπάρχουν!


Μπορεί η ‘ιδιωτεία’ να είναι αρχαία ελληνική λέξη που δηλώνει αυτόν που αποκαλούμε – ειρωνικά, όχι ευαγγελικά – «πτωχὸν τῷ πνεύματι». Ωστόσο δεν αποτελεί ελληνικό προνόμιο: τη διεκδικούν ως νοοτροπία, και μάλιστα με αξιώσεις, πολλοί ανά την υφήλιο. Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα από τους Αντίποδες φιλοξένησε προ 2 εβδομάδων η Guardian. Είδε το φως, έλεγε η είδηση, το πρώτο χαλάκι εισόδου (ξέρετε, εκείνο που γράφει Welcome και χρησιμεύει για να ξελασπώνουμε τα υποδήματά μας) για εξωγήινους. Το χαλάκι παρουσιάσθηκε επίσημα στο 68ο Διεθνές Αστροναυτικό Συνέδριο στην Αυστραλία και είναι σχεδιασμένο από τον πειραματικό φιλόσοφο Jonathon Keats και τη διαστημική αρχαιολόγο Alice Gorman. Το ακλόνητο επιχείρημά των δύο ‘δημιουργών’: Ίσως δεν έχουμε συναντήσει ακόμη εξωγήινους διότι, απλούστατα, δεν τους προσκαλέσαμε!
     Δεν ξέρω πόσο θα ‘πιάσει’ το διαστημικό χαλάκι σαν εμπορικό είδος ή αν θα αποφέρει τους καρπούς που προσδοκούν οι σχεδιαστές του. Ωστόσο θα αποτολμήσω μια φιλική πρόταση. Αν τυχόν το βάλετε στην πόρτα σας, να κοιτάζετε πάντα από το ‘ματάκι’ ποιος χτυπάει το κουδούνι: ποτέ δεν ξέρετε τι μπορεί να σας περιμένει από την άλλη μεριά. Όσο για τους εξωγήινους (ούφο τους λέμε συνήθως), μη ψάχνετε στ’ άστρα: ζουν ανάμεσά μας.
     Για όσους θέλουν να το δουν και να αποκρυπτογραφήσουν τον συμβολισμο του, ιδού η σχετική φωτογραφία:


Σάββατο, 14 Οκτωβρίου 2017

Επικοινωνία

Έχοντας γράψει και επιμεληθεί δυο εκδόσεις ενός βιβλίου για την επικοινωνία γιατρού-αρρώστου, θεωρώ ότι ξέρω κάποια πράγματα για το θέμα. Και να που βρίσκομαι μπροστά σε μια από τις δύσκολες εκείνες περιπτώσεις που καθόλου δεν σκέφθηκα να περιλάβω στο βιβλίο. Τι κάνεις όταν ο ασθενής και ο συνοδός του, άνθρωποι από ένα απόμακρο ορεινό χωριό, δεν έχουν όχι το μορφωτικό υπόβαθρο αλλά ούτε καν την στοιχειώδη φυσική αντιληπτική ικανότητα για να καταλάβουν όσα πρέπει να τους μεταδώσεις; Όσο κι αν απλουστεύω τη γλώσσα, όσο κι αν χρησιμοποιώ πρακτικά παραδείγματα, δεν πιάνουμε επαφή. Είναι σαν να μιλάω με ανθρώπους άλλης φυλής και γλώσσας. Τι θα κάνουμε όταν πάρουμε στα χέρια μας τα αποτελέσματα της βιοψίας, που υποπτεύομαι ότι θα είναι δυσοίωνα; Ελπίζω τότε να υπάρχει κάποιος άλλος συνοδός, με περισσότερη αντίληψη. Και πώς μπορείς να τους υποδείξεις κάτι τέτοιο χωρίς να τους προσβάλεις;
     Βέβαια καθόλου δεν φταίνε οι άνθρωποι ούτε για την χαμηλή νοημοσύνη ούτε για την έλλειψη παιδείας τους, και μόνο η γλώσσα της αγάπης και του ενδιαφέροντος μπορεί και γεφυρώνει το χάσμα. Ωστόσο, σαν προέκταση της εμπειρίας αυτής, συλλογίσθηκα (κι ας μη θεωρηθεί ‘ρατσιστική’ η σκέψη μου) ότι οι άνθρωποι αυτοί έχουν τα ίδια πολιτικά δικαιώματα π.χ. με έναν καθηγητή πανεπιστημίου ή οποιονδήποτε άλλο μορφωμένο ή φυσικώς νοήμονα πολίτη της χώρας. Προς Θεού, δεν αρνούμαι ούτε αμφισβητώ τα δικαιώματά τους. Απλώς αναρωτιέμαι πόσο καταλαβαίνουν και με τι κριτήρια συναλλάσσονται με το δημόσιο και με τους άλλους ανθρώπους, κάνουν τις δουλειές τους, ψηφίζουν σε εκλογές ή συμμετέχουν σε άλλες ενέργειες που έχουν αντίκτυπο σε όλους μας. Στις δημοκρατίες έχουν άραγε όλες οι ψήφοι το ίδιο ‘ειδικό βάρος’, είναι όλες προϊόν έλλογης σκέψης; Και υπάρχει τρόπος να ξεπερασθεί ή να διορθωθεί μια τέτοια κατάσταση; Δεν θα επιχειρήσω να δώσω απάντηση. Κύριος οίδε.
     Κι ύστερα σκέφτομαι ότι στις σύγχρονες δημοκρατίες ακόμη και οι φυσικώς νοήμονες και οι μορφωμένοι δεν αποφασίζουν ούτε ψηφίζουν πάντα και υποχρεωτικά με λογικά κριτήρια. Άλλωστε φροντίζει γι’ αυτό το ‘μιντιακό σύστημα’ και οι επικοινωνιολόγοι των κομμάτων. Γι’ αυτό πληρώνονται.

Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 2017

Πετάει, πετάει...

Χωρίς σχόλια...


[Σκίτσο του Α. Πετρουλάκη, Καθημερινή 13/10/2017]

Πέμπτη, 12 Οκτωβρίου 2017

Κίνητρα

Εδώ και μέρες τα ΜΜΕ μας θυμίζουν κάθε τόσο ότι από την προσεχή φορολογική δήλωση και στο εξής παύει να ισχύει και η τελευταία φοροαπαλλαγή, εκείνη για ιατροφαρμακευτικές δαπάνες. Σε απλά ελληνικά: ξεχάστε τις αποδείξεις από γιατρούς, οδοντιάτρους και κλινικές, δεν πρόκειται να σας χρειαστούν σε τίποτε απολύτως. Αυτό είναι το μήνυμα προς τους ασθενείς, ενώ προς τους αντίστοιχους επαγγελματίες είναι το ακριβώς αντίθετο: μην τυχόν και δεν κόψετε αποδείξεις, μαύρο φίδι που σας έφαγε! Ο παραλογισμός στο απόγειό του, με διπλή σφραγίδα, εγχώρια και ξένη. Μόνο κίνητρο για τη συμπεριφορά των πολιτών η απειλή της τιμωρίας. Πουθενά ενθάρρυνση, πουθενά επιβράβευση.
     Βέβαια σε μια πολιτισμένη, ευνομούμενη, τέλος πάντων κανονική κοινωνία, ο κάθε επαγγελματίας θα έκοβε την πρέπουσα απόδειξη, ανεξάρτητα από την χρηστικότητά της για τον αποδέκτη. Όταν όμως έχει φτάσει Οκτώβριος και τα επαγγελματικά έσοδα από την αρχή του έτους (ακόμη και σε καλές περιπτώσεις) μόλις έχουν φτάσει να καλύπτουν τις έως τώρα φορολογικές και ασφαλιστικές δαπάνες, μπορούμε να μιλούμε για πολιτισμένη, ευνομούμενη, τέλος πάντων κανονική κοινωνία; Για μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού το δίλημμα είναι ανάμεσα στην επιβίωση και την εξόφληση χρεών προς το δημόσιο. Με το δεδομένο αυτό και απορρίπτοντας μετά χλευαστικού γέλωτος τις μεγαλόστομες επίσημες εξαγγελίες περί πλεονασμάτων και άλλων πρασίνων ίππων, ποιος νομίζετε ότι θα είναι ο χαμένος;

Τρίτη, 10 Οκτωβρίου 2017

Έμφυλα "δικαιώματα"



Αν είναι το δικαίωμα αμαρτία’ τιτλοφορεί το χθεσινό φύλλο του το Έθνος, εννοώντας ως ‘δικαίωμα’ τον αυτοπροσδιορισμό του φύλου με απλή δήλωση (ακόμη και στην… ώριμη ηλικία των 15 ετών) και βαφτίζοντας αναχρονιστικούς, σκοταδιστές και παρωχημένους όσους σκέφτονται με την κοινή παραδοσιακή λογική και την πίστη ότι ο Θεός μας έπλασε «ἄρσεν καὶ θῆλυ» (όχι… ΛΟΑΤΚΙ), ότι το φύλο είναι ένα από τα τάλαντα που έδωσε ο Θεός στον άνθρωπο, καθένα με τις ιδιαιτερότητες και τα προσόντα του, για να εκπληρώνει την αποστολή για την οποία βρίσκεται στον κόσμο αυτό, τον οποίο διαφεντευόμαστε αυθαίρετα και προσδιορίζουμε όπως θέλουμε, χωρίς αναφορά και συμμόρφωση προς τον Κτίστη και μοναδικό ιδιοκτήτη του.
     Αλλά αν είναι ‘δικαίωμα’ ο αυτοπροσδιορισμός, δεν είναι πολύ περισσότερο δικαίωμα (χωρίς εισαγωγικά) η στοιχειώδης επιβίωση; Δεν είναι δικαίωμα η απόδοση στους εργαζομένους όσων πλήρωσαν μια ζωή σε φόρους, κρατήσεις, γενικά υποχρεώσεις προς το κράτος; Δεν είναι βάναυση καταπάτηση δικαιώματος η κάθετη, οριζόντια και διαγώνια περικοπή των συντάξεων και των επιδομάτων; Όχι των χαριστικών και καταχρηστικών, αλλά των απολύτως δικαίων και νομίμων. Το δικαίωμα αυτό, θεσμικά κατοχυρωμένο εδώ και δεκαετίες, το είδαμε να πετιέται στον κάλαθο των αχρήστων από τους κάποτε δήθεν αριστερούς δήθεν διεκδικητές του. Που σήμερα, αντί να ασχολούνται με ζωτικά θέματα ουσίας, κάνουν παρδαλές επιδείξεις ‘προοδευτικότητας’ «πειθόμενοι τοῖς ρήμασι» των ξένων υποβολέων τους.
     Στην Αποκάλυψη διαβάζουμε την παραγγελία του αγγέλου που ανακοινώνει την καταστροφή της Βαβυλώνος: «ἔξελθε ἐξ αὐτῆς ὁ λαός μου, ἵνα μὴ συγκοινωνήσητε ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῆς, καὶ ἵνα ἐκ τῶν πληγῶν αὐτῆς μὴ λάβητε» [Αποκ. 18: 4]. Η Ελλάδα μας δυστυχώς όσο πάει μοιάζει όλο και περισσότερο με την Βαβυλώνα της Αποκάλυψης. Δεν ξέρουμε τι πληγές μας επιφυλάσσονται για τα χάλια μας, και αν θα μας οδηγήσουν σε διόρθωση. Δεν μπορούμε να φύγουμε όλοι από τη χώρα, μπορούμε όμως να μη «συγκοινωνήσουμε ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῆς». Κι ας θυμηθούμε και την άλλη παραγγελία του ίδιου προφητικού βιβλίου: «ὁ ἀδικῶν ἀδικησάτω ἔτι, καὶ ὁ ῥυπαρὸς ῥυπαρευθήτω ἔτι, καὶ ὁ δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω ἔτι, καὶ ὁ ἅγιος ἁγιασθήτω ἔτι» [Αποκ. 22: 11]. Που σημαίνει τελικά την προσωπική ευθύνη του καθενός για τον δρόμο που θα ακολουθήσει ως το τέλος, ανεξάρτητα από όσα βλέπει να διαδραματίζονται γύρω του. Άλλωστε, και ο λογαριασμός στο ‘ταμείο’ της εξόδου θα είναι κι εκείνος αυστηρά προσωπικός, χωρίς δυνατότητα εξαγοράς και χωρίς δόσεις.

Δευτέρα, 9 Οκτωβρίου 2017

Τηλεφωνικές παρενοχλήσεις

Μια συνέπεια της τεχνολογικής εξέλιξης των επικοινωνιών είναι η εισβολή της τηλεφωνικής διαφήμισης στη ζωή μας. Γνωστές (και λιγότερο γνωστές) εταιρείες μας καλούν, συνήθως στα κινητά μας, συχνά μάλιστα σε ώρες κοινής ησυχίας, για να μας κάνουν προσφορές ή να μας ζητήσουν να επιβεβαιώσουμε τα στοιχεία μας (ΑΦΜ, ηλεκτρονικές και άλλες διευθύνσεις κτλ.). Επειδή δυστυχώς έχουν πληθύνει οι απάτες και οι απατεώνες στον κόσμο μας, και επειδή δεν υπάρχει τρόπος πρακτικά να επιβεβαιώνουμε την γνησιότητα αυτών που μας καλούν, αλλά και επειδή δεν έχουμε καμιά υποχρέωση ή επιθυμία να δίνουμε τα προσωπικά μας στοιχεία από το τηλέφωνο, μήπως είναι καιρός να καταργηθεί δια νόμου η τηλεφωνική διαφήμιση; Όσοι χρειαζόμαστε αγαθά και υπηρεσίες ξέρουμε και πού να τα βρούμε. Για να δώσω ένα ακραίο παράδειγμα, πώς θα φαινόταν σε τελείως αγνώστους μου αν τους πρότεινα τηλεφωνικά να τους κάνω μια βρογχοσκόπηση σε τιμή ευκαιρίας; Γιατί να αντιμετωπίζουμε την κινητή τηλεφωνία, την ηλεκτρική ενέργεια ή τη συνδρομητική τηλεόραση διαφορετικά ως προς τους κανόνες εμπορικής προώθησης;
[Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή 7/10/2017]

Κυριακή, 8 Οκτωβρίου 2017

Πεντηκοστή

Μια ιδιαίτερη ευλογία μας επεφύλαξε η σημερινή μέρα: να παρευρεθούμε στη χειροτονία στον τρίτο βαθμό της ιερωσύνης του π. Στεφάνου Τόλιου, που προχθές εξελέγη μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου. Συγκίνηση ιδιαίτερη, μια και ο νέος επίσκοπος μεγάλωσε στην ενορία των Αγ. Αποστόλων, όπου συμψάλαμε για πολλά χρόνια, είχε πνευματικό τον μακαρίτη τον πατέρα μας, αργότερα τον διαδέχθηκε ως προϊστάμενος του ναού, και τέλος μας συμπαραστάθηκε στην κοίμηση και την εξόδιο ακολουθία του. Πέρα όμως από τις προσωπικές μνήμες, το μυστήριο με την ψαλλομένη ακολουθία της Πεντηκοστής μας θύμισε ζωηρά ότι η αρχιερωσύνη στην Ορθόδοξη Εκκλησία είναι μια μακρά αδιάσπαστη αλυσίδα, η αρχή της οποίας ανάγεται στο υπερώο της Ιερουσαλήμ, όπου την ιστορική εκείνη ημέρα «ἦσαν ἅπαντες ὁμοθυμαδὸν ἐπὶ τὸ αὐτό» όταν «ἐγένετο ἄφνω ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἦχος ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας... καὶ ὤφθησαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός... καὶ ἐπλήσθησαν ἅπαντες Πνεύματος Ἁγίου». Είθε αυτό το Άγιο Πνεύμα που «πάντα χορηγεῖ» και «ὅλον συγκροτεῖ τὸν θεσμὸν τῆς Ἐκκλησίας» να φωτίζει και να οδηγεί πάντα τόσο τον νέο μητροπολίτη όσο και όλους τους Ορθοδόξους κληρικούς, ανωτέρους και κατωτέρους, στους δύσκολους και προκλητικούς καιρούς που ζούμε. Πάτερ Στέφανε, άξιος!

Σάββατο, 7 Οκτωβρίου 2017

Ετών 33

Όσο προχωρούν τα χρόνια, τόσο πληθαίνουν οι ασθενείς που είναι μικρότεροί μας σε ηλικία. Φυσικό είναι. Και όταν μεν οι διαγνώσεις είναι αθώες και υπάρχει θεραπεία, πάει καλά. Όταν όμως ατενίζεις τον καρκίνο πρόσωπο με πρόσωπο, να φράζει με το άσχημο κεφάλι του τον ένα πνεύμονα σαν απαίσια σμέρνα έτοιμη να δαγκώσει όποιον πλησιάσει το λημέρι της, νιώθεις το δάγκωμα στα δικά σου σωθικά. Δεν τη βλέπεις μόνο εσύ. Ο άρρωστος, παλικάρι στα χρόνια του Χριστού, είναι ξύπνιος: δεν θέλησε καταστολή για τη βρογχοσκόπηση. Μισογερμένος στο μαξιλάρι βλέπει στην οθόνη τον αντίπαλο σε όλες του τις διαστάσεις και τα χρώματα. Παρακολουθεί και καταλαβαίνει τις συζητήσεις μας, όσο κρυπτογραφικές κι αν είναι αυτές. Ξέρει για τις οστικές μεταστάσεις, ξέρει τι γίνεται και τι τον περιμένει. Και το πιο εκπληκτικό μέσα σ’ αυτόν τον χαμό, το χαμόγελο δεν λείπει από το πρόσωπό του, πριν και μετά την εξέταση. Αυτό μας ενθαρρύνει και συγχρόνως μας πονάει ακόμη περισσότερο. Πώς το γράφει ο Αδελφόθεος Ιάκωβος; «Τὴν ὑπομονὴν ᾿Ιὼβ ἠκούσατε, καὶ τὸ τέλος Κυρίου εἴδετε». Την έχουμε μπροστά μας ζωντανή την υπομονή του Ιώβ στο πρόσωπο του Γιώργου. Σηκώνει τον σταυρό του εδώ και τρία χρόνια, και τώρα βλέπει το τέλος να εγγίζει. Ο Θεός ξέρει πώς νιώθει μέσα του, εξωτερικά όμως μας δίνει ο ίδιος κουράγιο.
     Τελειώνουμε τη βρογχοσκόπηση, παίρνουμε τις βιοψίες, ευτυχώς χωρίς προβλήματα, φεύγει εκείνος με το φορείο για το δωμάτιό του, σπεύδω να εγκαταλείψω κι εγώ το εργαστήριο από την πλαϊνή πόρτα για να μη δουν οι υπόλοιποι τα δάκρυά μου. Κι εγώ τα δικά τους. 
   Σημ. Για όσους δεν ξέρουν την όψη της σμέρνας...

Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου 2017

Μετάθεση ευθύνης

«Γιατρέ, είμαι ο Μάκης. Μπορείς να μου γράψεις μια συνταγή για το εμβόλιο;»
    Ο Μάκης είναι γείτονάς μου από τότε που γύρισα από την Αγγλία, πολύ μικρότερός μου. Δυστυχώς όλα τα χρόνια που τον ξέρω καπνίζει ενάμισι πακέτο τη μέρα. Μια φορά με επισκέφθηκε επαγγελματικά με αφορμή μια βρογχίτιδα. Η σπιρομέτρησή του ήταν στο κατώτερο φυσιολογικό όριο. Του είπα τότε τα σχετικά, ότι αν συνεχίσει έτσι, σε λίγα χρόνια θα έχει μόνιμη βλάβη, και τότε θα είναι αργά. Κούνησε το κεφάλι. «Δοκίμασα μια φορά», μου είπε. Το ίδιο κι ο πατέρας του. «Kατά μάνα κατά κύρη, κατά γιο και θυγατέρα» που λέει η παροιμία. «Δεν φτάνει», του είχα πει. «Πόσες φορές έπεσες όταν μάθαινες να περπατάς; Δεν ξανασηκώθηκες;»
     Τώρα μου ζητάει να του γράψω εμβόλιο για τον πνευμονιόκοκκο. Εδώ θα μπορούσαμε να στήσουμε ολόκληρη συζήτηση, καθώς έχω κάποια άποψη για το θέμα. Δεν είναι όλα τα εμβόλια ίδια. Ο πνευμονιόκοκκος δεν είναι σαν τον ιό της ιλαράς, δεν κάνει μεγάλες επιδημίες με εκατοντάδες κρούσματα και δεκάδες θύματα. Προσβάλλει κυρίως ευπαθείς ομάδες, άτομα με συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου. Και στα 27 χρόνια που ασκώ την ειδικότητα δεν έχω συναντήσει πρόβλημα μαζί του στις διαστάσεις που το παρουσιάζουν οι διαφημίσεις του εμβολίου. Ωστόσο, από τότε που πρωτοβγήκε στην αγορά, οι προτεινόμενες ενδείξεις του όλο και διευρύνονται, με μάλλον ασαφή κριτήρια. Τέτοιες τακτικές είναι που κάνουν ζημιά και στα άλλα, τα πιο αποτελεσματικά και απαραίτητα εμβόλια.
     Τι να του κάνω; Αν μπορούσα να βάλω σε μια ζυγαριά τον επίφοβο γι’ αυτόν πνευμονιόκοκκο από τη μία και από την άλλη το κάπνισμα, θα του έδειχνα προς τα πού θα έκλινε (μάλλον θα κατρακυλούσε) η ισορροπία. Καταλαβαίνω όμως πόσο εύκολη ψυχολογικά είναι η κίνησή του. «Έκανα εμβόλιο, είμαι εντάξει», θα λέει στον εαυτό του. Αποσείω την ευθύνη, συνεχίζω να καπνίζω αμέριμνος. Κι όταν (μη γένοιτο!) συμβεί κάτι, θα απορεί και θα εξίσταται πώς έγινε αυτό, αφού είχε κάνει και εμβόλιο.
     Σε παλιότερες εποχές, οι δάσκαλοι μας έδιναν ένα χαρτί που έπρεπε να το διαβάσει ο γονιός μας και να υπογράψει: «Έλαβον γνώσιν. Ο κηδεμών». Σήμερα δεν έχουμε τέτοιες συνήθειες. Έτσι ετοιμάζω τη συνταγή, και σαν υστερόγραφο βάζω επάνω της ένα αυτοκόλλητο χαρτάκι: «Μάκη, το εμβόλιο ΔΕΝ σε προφυλάσσει από τις συνέπειες του καπνίσματος». Έχω κι εγώ τις δικές μου επαγγελματικές ευθύνες, σε κάποιον πρέπει να πετάξω το μπαλάκι. 

Τρίτη, 3 Οκτωβρίου 2017

Τα όπλα, οι νόμοι και το σύνταγμα

Από τα πιο αμφιλεγόμενα νομοθετήματα στις ΗΠΑ είναι η Δεύτερη Τροπολογία του Συντάγματος, που κατοχυρώνει το δικαίωμα των πολιτών να κατέχουν και να φέρουν όπλα. Όπως μαθαίνω από την ‘παντογνώστρια’ Wikipedia, το δικαίωμα αυτό απέβλεπε στο να επιτρέπει στους πολίτες να οργανώνουν σώματα πολιτοφυλακής, να συμμετέχουν στην εφαρμογή του νόμου, να ανθίστανται σε τυραννικές κυβερνήσεις, να αποτρέπουν εισβολείς, να καταστέλλουν εξεγέρσεις (π.χ. από σκλάβους), καθώς και να διευκολύνει την αυτοάμυνα. Η τροπολογία θεσπίσθηκε το 1791, δεκαπέντε μόλις χρόνια μετά τον πόλεμο της Αμερικανικής ανεξαρτησίας, και από τότε έχει δώσει αφορμή για πλήθος νομικές μάχες και ενστάσεις και διενέξεις, πάντα με το ίδιο αρνητικό αποτέλεσμα. Δεν είναι καθόλου αστείο: αν ένας υποψήφιος πρόεδρος στις ΗΠΑ θέλει να χάσει τις εκλογές, το μόνο που χρειάζεται να κάνει είναι να αμφισβητήσει τη δεύτερη τροπολογία. Και το πνεύμα αυτό έχει περάσει στην όλη κουλτούρα της Αμερικανικής ζωής, όπως αυτή αποτυπώνεται στον κινηματογράφο και την τηλεόρασή της. Ως προς το συγκεκριμένο θέμα ο χρόνος στις ΗΠΑ έχει σταματήσει στα 1791.
     Όλη αυτή η δωρεάν νομική επιμόρφωση παρέχεται με αφορμή μια ακόμη ανθρωποσφαγή, αυτή τη φορά στο Λας Βέγκας: 59 νεκροί και πάνω από 500 τραυματίες είναι ο μέχρι στιγμής απολογισμός. Ένας ο δράστης – σώφρων, σαλεμένος, φανατικός, δαιμονισμένος, αδιάφορο – δεκάδες τα όπλα που είχε γύρω του, εντελώς ανυποψίαστα τα θύματά του. Το έργο έχει ‘παιχθεί’ πολλές φορές, σε διάφορες πολιτείες, με την ίδια κατάληξη, και δυστυχώς χωρίς να φαίνεται φως στον ορίζοντα. Οι συζητήσεις που γίνονται κάθε φορά, όχι για απαγόρευση των όπλων (Θεός φυλάξοι!) αλλά π.χ. για έλεγχο του ποινικού μητρώου ή της ψυχικής υγείας αυτών που τα αγοράζουν ή για περιορισμό του αριθμού των σφαιρών που μπορεί να αγοράσει κανείς, βρίσκουν πάντα απέναντί τους το τείχος του οργανωμένου λόμπι που λέγεται National Rifle Association, που ισχυρίζεται ότι δεν σκοτώνουν τα όπλα αλλά οι άνθρωποι. Να απαγορευθούν λοιπόν οι άνθρωποι; Όπως διαβάζουμε, τα εντελώς αυτόματα (πολεμικά) όπλα έχουν αυστηρούς περιορισμούς στην πώλησή τους. Ωστόσο, μπορεί να αγοράσει κανείς, απολύτως νόμιμα και με μόλις 100 δολάρια, μηχανισμούς που μετατρέπουν τα ημιαυτόματα πυροβόλα όπλα σε πλήρως αυτόματα, με ταχυβολία που δεν μπορεί να πετύχει το ανθρώπινο δάχτυλο στη σκανδάλη (κάτι που πιθανώς χρησιμοποίησε ο εκτελεστής του Λας Βέγκας). Κι αν δεχθούμε το συνήθως προβαλλόμενο επιχείρημα της αυτοάμυνας, ποιος θα μπορούσε να αμυνθεί με προσωπικό οπλισμό απέναντι στον παράφρονα που από τον 32ο όροφο του ξενοδοχείου ‘κατάβρεχε’ με σφαίρες τις χιλιάδες του κόσμου στην πλατεία;  
     Από τους αρχικούς προβλεπόμενους σκοπούς της Δεύτερης Τροπολογίας, κανένας δεν ισχύει τον 21ο αιώνα. Ο μόνος σκοπός που εξυπηρέτησε αποτελεσματικά η ανεξέλεγκτη οπλοκατοχή στις ΗΠΑ ήταν και είναι οι μαζικές δολοφονίες. Όπως λένε, αν το μόνο εργαλείο που έχεις είναι το σφυρί, τότε όλα τα προβλήματα σου μοιάζουν με καρφιά (αν έχεις όπλο, τότε όλοι θα σου μοιάζουν με στόχους). Και όπως είπε κάποτε ο πρόεδρος Τζόνσον, την όποια νομοθεσία δεν την εξετάζεις με βάση τα οφέλη που θα επιφέρει αν εφαρμοσθεί σωστά, αλλά με γνώμονα τις αδικίες που θα προκαλέσει και τη ζημιά που θα κάνει αν εφαρμοσθεί λανθασμένα. Ισχύει ακόμη και για τις τροπολογίες του συντάγματος.

Δευτέρα, 2 Οκτωβρίου 2017

A la carte

Προ 10ημέρου ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος μας γνωστοποίησε έγγραφο του Υπουργού Υγείας, βάσει του οποίου σε νομοσχέδιο του Υπ. Δικαιοσύνης με θέμα «Ευρωπαϊκή εντολή έρευνας στις ποινικές υποθέσεις – εναρμόνιση της νομοθεσίας με την οδηγία 2014/41/ΕΕ» περιλαμβάνεται διάταξη με την οποία παρατείνεται η τρέχουσα θητεία των Διοικητικών Συμβουλίων κ.ά. οργάνων των Ιατρικών Συλλόγων από τρία σε τέσσερα χρόνια (όλως τυχαίως, φέτος θα έπρεπε να είχαμε εκλογές στους συλλόγους). Αφήνοντας στην άκρη την βαθιά, σχεδόν μεταφυσική σχέση του εν λόγω νόμου με την επιμέρους διάταξη (όπως λέμε π.χ. παγωτό στρατσιατέλλα γαρνιρισμένο με αντσούγιες), μας πειράζει μια τέτοια απόφαση; Εξαρτάται πώς τη βλέπει κανείς. Κάποιοι λένε ότι το Υπ. Υγείας ‘τα έχει βρει’ με την τρέχουσα διοίκηση του Πανελληνίου, που δεν του βγάζει γλώσσα σε τίποτε για τα κακώς κείμενα στην Υγεία, και δεν θέλει να χαλάσει μια τόσο αρμονική συνεργασία. Τι πιο απλό και βολικό από μια παράταση θητείας;
     Γενικά δεν πιστεύω σε θεωρίες συνωμοσίας. Αυτό όμως δεν με εμποδίζει να είμαι καχύποπτος απέναντι σε ανθρώπους και θεσμούς που δίνουν τέτοιες και άλλες παρόμοιες αφορμές. Ποιος μας εγγυάται ότι το 2019 δεν θα υπάρξει μια 'διάταξη' (προσαρτημένη ίσως σε νόμο π.χ. περί ορεινών βοσκοτόπων ή περί υποχρεωτικού τεχνικού ελέγχου των αλιευτικών σκαφών ανοικτής θαλάσσης) που θα παρατείνει την θητεία της τρέχουσας κυβέρνησης από τέσσερα σε πέντε χρόνια; Όταν ψηφίζονται αυθαίρετα διατάξεις σαν την παραπάνω ή όταν οι συνθέσεις των θερινών τμημάτων της Βουλής ρυθμίζονται κατά το συμφέρον, τι άλλο θέλουμε για να πεισθούμε ότι έχουμε μια ‘α λα καρτ’ δημοκρατία;

Σάββατο, 30 Σεπτεμβρίου 2017

Διαπλανητικά

Ο μήνας που κλείνει κατέγραψε ένα γεγονός διαστημικής σημασίας. Μετά από 13 χρόνια εξερεύνησης του πλανήτη Κρόνου και της γειτονιάς του (δορυφόροι, δακτύλιοι κτλ) το μη επανδρωμένο σκάφος Cassini-Huygens οδηγήθηκε από τους δημιουργούς του στην καταστροφή έχοντας εκπληρώσει την αποστολή για την οποία εκτοξεύθηκε το 1997. Είχε φθάσει σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο το 2004, και από τότε μετέδιδε συνεχώς χιλιάδες εικόνες και άλλες πληροφορίες για τον πλανήτη αυτόν, δίνοντας ελπίδες στους μελετητές τους ότι κάπου (ίσως στον δορυφόρο με το... ελκυστικό όνομα Εγκέλαδος) να υπήρχαν συνθήκες που θα ευνοούσαν την ανάπτυξη ζωής.
     Πολλά ενδιαφέροντα μπορεί να βρει κανείς στο Διαδίκτυο για τον Κρόνο και την αποστολή Cassini (π.χ. ΕΔΩ και ΕΔΩ). Έμεινα σε ένα. Το Γραφείο Πλανητικής Προστασίας της NASA σχεδίασε, λέει, προσεκτικά την τροχιά καταστροφής του σκάφους ώστε αυτό να πέσει πάνω στον ίδιο τον Κρόνο και όχι σε κάποιον από τους δυνητικά βιώσιμους δορυφόρους του, για να διατηρηθεί έτσι το περιβάλλον τους όσο γίνεται παρθένο από τυχόν μολύνσεις γήινης προέλευσης. Καμία αντίρρηση, και μπράβο τους που όλα τα σκέφθηκαν. Κρίμα μόνο που το Γραφείο αυτό δεν έχει ανάλογες αρμοδιότητες και για την προστασία του δικού μας πλανήτη από τα απόβλητα που εμείς οι ίδιοι (και όχι κάποιοι... εξωγήινοι) συσσωρεύουμε καθημερινά πάνω του...

Παρασκευή, 29 Σεπτεμβρίου 2017

Γολγοθάς ανακριβείας




O ευμεγέθης τίτλος της προχθεσινής ‘Θεσσαλονίκης’ μας πληροφορεί για «γολγοθά των καρκινοπαθών που μεταναστεύουν για μια εξέταση PET/CT και αναζητούν λύση σε ιδιωτικά κέντρα σε Τουρκία και Βουλγαρία», σύμφωνα με καταγγελία της ΠΟΕΔΗΝ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων σε Δημόσια Νοσοκομεία). Παρακάτω η είδηση μας μιλάει για «χιλιάδες καρκινοπαθών που αποκλείονται από την εξέταση που ανιχνεύει τον καρκίνο και τις υποτροπές του σε πρώιμο στάδιο» και ότι η ΠΟΕΔΗΝ εκτιμά ότι 5000 ασθενείς κάθε χρόνο κάνουν τέτοιες ‘μεταναστεύσεις’. Δεν διετέλεσα ποτέ συνδικαλιστής και μάλιστα σε φορέα του Δημοσίου ούτε σκοπεύω να παίξω τον συνήγορο του τελευταίου, αλλά μπορώ να πω με αρκετή σιγουριά ότι η καταγγελία δεν έχει σχέση με την αλήθεια, για δυο λόγους.
     Πρώτον, το PET/CT (συνδυασμός αξονικής με τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων) δεν είναι εξέταση για πρώιμη διάγνωση του καρκίνου. Χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες ενδείξεις, με στοχευμένο τρόπο, εκεί που άλλες απλούστερες (και φθηνότερες) εξετάσεις αφήνουν αμφιβολίες για τη διάγνωση ή υπάρχει δίλημμα για το αν ένας όγκος μπορεί ή όχι να χειρουργηθεί. Όταν εισάγεται μια νέα τεχνική στην ιατρική, υπάρχει η τάση (συχνά καλλιεργούμενη από εμπορικά συμφέροντα αλλά και από κακή πληροφόρηση των ασθενών και υπερβάλλοντα ζήλο των γιατρών) να χρησιμοποιείται κατά κόρον εις βάρος της καλής κλινικής εκτίμησης και της συμβατικής αξιολόγησης του αρρώστου. Τι μας χρειάζεται, αλήθεια, η κλινική εκτίμηση όταν μπορούμε με ‘διαστημικές’ τεχνολογίες να έχουμε εκατοντάδες εικόνες, τριδιάστατες ανασυνθέσεις, χρώματα και αρώματα που μας ζωγραφίζουν κάθε ιατρικό πρόβλημα σαν πίνακα του Βαν Γκογκ; Βέβαια ο αρχικός ενθουσιασμός πάντα μετριάζεται με τη συνειδητοποίηση ότι κάθε εξέταση έχει ψευδώς θετικά και ψευδώς αρνητικά ευρήματα, που οδηγούν σε πρόσθετες εξετάσεις και άγχος των ασθενών ή αντίθετα σε εσφαλμένο εφησυχασμό ενώ η νόσος εξελίσσεται. Όλα αυτά θα έπρεπε να είναι γνωστά στους συνδικαλιστές του χώρου, που όμως έχουν το δικό τους παιχνίδι να παίξουν.
     Δεύτερο και πολύ πρακτικό σημείο είναι ότι όσες (λίγες) φορές χρειάσθηκε να ζητήσω PET/CT για ασθενή μου, η εξέταση έγινε μέσα σε μία εβδομάδα είτε σε δημόσιο νοσοκομείο είτε σε ιδιωτικό ιατρείο, όταν άλλα ραντεβού δίνονται μετά από μήνες. Συνεπώς η καταγγελία της ΠΟΕΔΗΝ δεν έχει κανένα έρεισμα, ενώ οι εφημερίδες που δημοσιεύουν τέτοιες ειδήσεις θα έπρεπε να τις διασταυρώνουν. Υποθέτω ότι οι στρατιές των αρρώστων που καταφεύγουν στη Βουλγαρία για PET/CT συναγωνίζονται σε αριθμό εκείνες των νεκρών που πηγαίνουν για αποτέφρωση στη γείτονα χώρα: υπάρχουν μόνο στη φαντασία κάποιων, ενώ οι υπόλοιποι περιμένουμε ακόμη να τις δούμε να διαβαίνουν τα σύνορα...

Πέμπτη, 28 Σεπτεμβρίου 2017

Ομηρία

Εδώ και καιρό γινόμαστε, μέσω των Μέσων, μάρτυρες της διελκυστίνδας που εκτυλίσσεται γύρω από το Ελληνικό, τον χώρο του πρώην αεροδρομίου Αθηνών που προορίζεται για πάρκο με ανάλογη επιχειρηματική-οικονομική επένδυση. Όπως ακούμε, το πρόβλημα είναι ότι στην περιοχή του πιθανώς υπάρχουν αρχαιότητες, και αναμένεται η συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου για να υπάρξει γνωμοδότηση για το τι δέον γενέσθαι εκεί. Η συνεδρίαση αυτή αναβάλλεται κάθε φορά, αλλά αυτό το ζήτημα και οι πιθανές αιτίες του δεν θα μας απασχολήσουν σήμερα. Χωρίς ειδικές γνώσεις ή έννομο συμφέρον πάνω στην υπόθεση, κάνω κάποιες ευρύτερες σκέψεις.
     Υπάρχουν πολλές περιοχές στην Ελλάδα που παρουσιάζουν αρχαιολογικό ενδιαφέρον, και η Αττική είναι σίγουρα μία από αυτές. Με δεδομένη την ιστορία της πόλης των Αθηνών και προεκτείνοντας την ερευνητική φαντασία και περιέργεια από τα ήδη υπάρχοντα ευρήματα, οι ειδικοί εικάζουν για το τι άλλο ενδεχομένως υπάρχει λίγο πιο πέρα. Το ερώτημα είναι πού βάζει κανείς ένα όριο στις εικασίες και τις έρευνες αυτές. Ας πούμε ότι έχουμε αποκαλύψει Χ μέτρα ενός αρχαίου τείχους. Αν προσθέσουμε ακόμη ένα ή περισσότερα μέτρα σ’ αυτά θα γίνουμε ουσιαστικά σοφότεροι; Αν βρούμε ένα ή περισσότερα πήλινα αγγεία, σκεύη, ειδώλια, κτερίσματα, πιάτα ποτήρια, θα προαγάγουμε σημαντικά τη γνώση μας; Θεωρητικά δεν υπάρχει ούτε τετραγωνική σπιθαμή εδάφους που να μην υποκρύπτει κάτι με ιστορική σημασία. Πού θα σταματήσουμε; Με το πνεύμα αυτό, η σύγχρονη Αθήνα δεν θα έπρεπε να έχει κτισθεί ποτέ, μια και κάθεται πάνω στην πιο λαμπρή πόλη-κράτος της κλασικής αρχαιότητος. Το ίδιο ισχύει και για άλλες πόλεις με ανάλογο παρελθόν. Κι αν στρέψουμε τη φαντασία μας στην άλλη κατεύθυνση, θα πρέπει να διατηρήσουμε οποιοδήποτε σύγχρονο κτίσμα ή κατασκεύασμα ακέραιο και χωρίς παρεμβάσεις για τους αρχαιολόγους του μακρινού μέλλοντος (αν αυτό θα υπάρξει) που θα θέλουν να πληροφορηθούν πώς ζούσαν οι άνθρωποι του 21ου αιώνα. Μόνο από τις ταινίες θα μαθαίνουν τι γίνεται στον κόσμο μας;
     Φαντασίες, θα πείτε. Φυσικά, και δεν είμαι υπέρ της ανεξέλεγκτης καταπάτησης και εξαφάνισης των ιχνών του ιστορικού παρελθόντος. Ωστόσο, δεν μπορώ να διώξω από το μυαλό μου τη ιδέα ότι ως Έλληνες ζούμε μια ιδιότυπη μορφή ομηρίας: το παρελθόν μας κρατεί δεσμίους, και εμφανίζεται ως δυνητικά ανασταλτικό στοιχείο σε κάθε προσπάθεια κίνησης προς το μέλλον. Δύσκολη ισορροπία, και δεν ισχυρίζομαι ότι έχω κάποια λύση να προτείνω. Απλώς βάζω μια ακόμη σκέψη στην εξίσωση, πέρα από τις σκοπιμότητες των ποικίλων φορέων και οργάνων.

Τρίτη, 26 Σεπτεμβρίου 2017

Φυλετικά

Σήμερα συζητήθηκε στη βουλή το νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων «Νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου – Εθνικός Μηχανισμός Εκπόνησης, Παρακολούθησης και Αξιολόγησης των Σχεδίων Δράσης για τα Δικαιώματα του Παιδιού». Η απεργία των δημοσιογράφων δεν επέτρεψε να μάθουμε ακόμη τίποτε σχετικό με αψιμαχίες (ειλικρινείς ή υποκριτικές/πολιτικάντικες) πάνω στο εν λόγω θέμα. Αυτό που μάθαμε όμως είναι ότι οι ΑΝΕΛ δήλωσαν ότι θα το υπερψηφίσουν, προφανώς ως ανταλλακτική φιλοφρόνηση για τη χθεσινή στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ στον πρόεδρό τους, ώστε αυτός να μη λογοδοτήσει σε εξεταστική επιτροπή για τα πεπραγμένα του. Όπως καταλαβαίνουμε, εν τη αφελεία μας, η όποια ιδεολογία και τα όποια ‘πιστεύω’ μας είναι αδιαπραγμάτευτα όσο δεν θίγεται το σαρκίο μας. Τόσο καλά.
     Επί της ουσίας όμως τι γίνεται; Υπάρχει π.χ. υπεύθυνη εκκλησιαστική αντίδραση στην προωθούμενη ισοπεδωτική πολιτική του ‘επισήμου’ κράτους, που πασχίζει με κάθε τρόπο να δυναμιτίσει τις επόμενες γενιές ηθικά, κοινωνικά, πολιτισμικά, ακόμη και βιολογικά; Προσωπικά θα περίμενα να εκδοθεί μια προειδοποιητική ανακοίνωση από την ιεραρχία της Εκκλησίας ότι κάθε θετική ψήφος στο συγκεκριμένο νομοθέτημα θα σημαίνει εκκλησιαστικό αφορισμό του υπαιτίου, χωρίς δεύτερη συζήτηση. Τελεία. Εδώ δεν πρόκειται για ανάμιξη της Εκκλησίας σε καθαρά πολιτικά ζητήματα: είναι θέμα στοιχειώδους προστασίας των Ελλήνων πολιτών, και μάλιστα των μικροτέρων ηλικιών, από απόπειρα κρατικού καταναγκασμού (πιθανώτατα με έξωθεν υπαγόρευση) σε ένα μη-πρόβλημα. Αυτός ο ασκός του Αιόλου δεν πρέπει να ανοίξει. Τα εκ των υστέρων ‘συμμαζέματα’ είναι άνευ αποτελέσματος. Μόνο προληπτικές ενέργειες, και μάλιστα μέγιστης δυνατής απήχησης, έχουν θέση απέναντι σε τέτοιες πρακτικές.
     Επειδή όμως τέτοια ‘θαύματα’ δεν γίνονται (και πιθανώς πολλών πολιτικών δεν ιδρώνει το αυτί από τέτοιες απειλές), μια πιο ρεαλιστική κίνηση θα ήταν να ανακοινωθεί ότι δεν θα στηρίξουν οι Χριστιανοί Ορθόδοξοι της χώρας αυτής οποιονδήποτε πολιτικό (πρόσωπο ή σχηματισμό) θα στηρίξει αυτό ή άλλα παρόμοια νομοθετήματα. Μόνο ό,τι έχει αντίκρισμα σε ψήφους αποτελεί απειλή για τους πολιτικούς. Και ας το θυμηθούμε αυτό όταν θα πλησιάζουν οι επόμενες εκλογές.
     Και κάτι ακόμη. Ο δήμαρχος της συμπρωτεύουσας Γιάννης Μπουτάρης ανακοίνωσε όλο καμάρι ότι η Θεσσαλονίκη ‘κέρδισε’ το Europe Pride (την ευρωπαϊκή παρέλαση ομοφυλοφίλων) για το 2020. Αυτό που λένε στη λαϊκή γλώσσα «Τά ’χαμε χύμα, θα μας έρθουν και τσουβαλάτα». Να τον χαιρόμαστε!

Δευτέρα, 25 Σεπτεμβρίου 2017

Δέκα χρόνια κομμάτια

Δανείζομαι τον τίτλο από τον γνωστό παλιό δίσκο του Διονύση Σαββόπουλου, μια και ταιριάζει ‘γάντι’ στην σήμερον ημέρα. Οι ακόλουθοι του παρόντος ιστολογίου ίσως να το πρόσεξαν: κλείνουν δέκα χρόνια από την πρώτη ανάρτηση, το πρώτο ‘παρεστιγμένο γοργό’. Πώς πέρασαν, αλήθεια; (ήμουνα νιός και γέρασα...). Πού μας έφεραν; Τι μας έδωσαν και τι μας πήραν; Ένας μικρός απολογισμός δεν βλάπτει.
     Όταν ξεκίνησε η διαδικασία αυτή, είχε κυρίως τον σκοπό μιας εκτόνωσης από καθημερινές πιέσεις, μιας βαλβίδας διαφυγής του ‘ατμού’ που μαζεύουμε μέσα μας από τόσες αφορμές, σε συνδυασμό με ένα αυτάρεσκο μεράκι για γράψιμο. Δεν φανταζόμουν βέβαια ότι θα συνέπιπτε με μια τόσο ιδιαίτερη (ελλείψει κομψότερης λέξης) περίοδο της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, ούτε ότι θα κάλυπτε μια μεγάλη ποικιλία θεμάτων. Ούτε ότι θα γινόταν ένα είδος εξάρτησης, που θα μου έκλεβε πολλές ώρες από άλλες ασχολίες. Ούτε ότι θα μου άνοιγε έναν τόσο ευρύ κύκλο αγνώστων γνωστών, φίλων κυρίως (ελπίζω να μη δημιούργησα εχθρούς...).
     Στατιστικά, ως τώρα το ιστολόγιο κατέγραψε 2366 αναρτήσεις, που με τη σειρά τους απάρτισαν 10 βιβλία (ένα κατ’ έτος). Το πρώτο, οι ‘Εφήμερες Ιστοδρομίες’, υπάρχει ακόμη στα ράφια του University Studio Press, ενώ ‘Η κρίση και τα κρίματά μας’ εξαντλήθηκε (τα περισσότερα αντίτυπα δόθηκαν ως δώρα). Τα υπόλοιπα ήταν αυτοεκδόσεις σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, αλλά υπάρχουν σε μορφή pdf έτοιμα για εκτύπωση για όποιον τυχόν τα θέλει. Οι αναρτήσεις του δέχθηκαν πάνω από 514 χιλιάδες επισκέψεις (το ρεκόρ κατέχει ο ‘Ευγένιος’ -- κλείνει χρόνο προσεχώς -- με 4067 επισκέψεις) και κάπου 2600 σχόλια, από περιορισμένο αριθμό τακτικών θαμώνων, τους οποίους ευχαριστώ όπως και τους λοιπούς αναγνώστες, που υποθέτω ότι κρατούν τον όποιο προβληματισμό για τον εαυτό τους. Δεν έκανα κάποια προσπάθεια ταξινόμησης της θεματολογίας, αν και η σοβούσα κρίση με τις ποικίλες εκφάνσεις της μάλλον διεκδικεί τη μερίδα της λέαινας.
     Πριν κλείσω θα δανεισθώ την κατάληξη του Β΄ βιβλίου των Μακκαβαίων: «Εἰ μὲν καλῶς καὶ εὐθίκτως τῇ συντάξει, τοῦτο καὶ αὐτὸς ἤθελον· εἰ δὲ εὐτελῶς καὶ μετρίως, τοῦτο ἐφικτὸν ἦν μοι». Σε απλά ελληνικά: Αν όσα έγραψα ήταν σωστά και καλογραμμένα, αυτός ήταν ο σκοπός μου. Αν ήταν ευτελή και μέτρια, τόσο μπορούσα. Αν κάποιοι ωφελήθηκαν, δόξα τω Θεώ. Αν κάποιοι διασκέδασαν, χαίρομαι μαζί τους. Ελπίζω κανείς να μη ζημιώθηκε ή παρενοχλήθηκε από τα γραφόμενα, και ζητώ συγγνώμη αν έγινε κάτι τέτοιο.
     Και η συνέχεια; Οι αφορμές εξακολουθούν να υπάρχουν, ίσως και πληθαίνουν. Με τη σύμφωνη γνώμη και τις ευχές των ανθρώπων που μας οδηγούν πνευματικά, «ἐὰν ὁ Κύριος θελήσῃ, καὶ ζήσομεν καὶ ποιήσομεν τοῦτο ἢ ἐκεῖνο». Έρρωσθε.   
     Αντί για άλλο εόρτιο κέρασμα, ιδού ένα εξαιρετικό έργο για όμποε του Alessandro Marcello.

Σάββατο, 23 Σεπτεμβρίου 2017

Επιλογή

Προ ημερών ο Απ. Λακασάς σχολίαζε στην Καθημερινή τον τρόπο εξέτασης των υποψηφίων για τη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Εν συντομία, με τα δικά του λόγια, «οι διδάσκοντες της σχολής αξιολογούν [σημ. ζωντανά, εννοείται] το θεατρικό ταλέντο των υποψηφίων μέσα από μονολόγους, τραγούδι, ποίημα, αυτοσχεδιασμό, ενώ τα παιδιά που θα προκριθούν στη δεύτερη –τελική– φάση εξετάζονται γραπτά σε κείμενο ελεύθερης έκφρασης προσωπικής άποψης, με προαπαιτούμενες στοιχειώδεις γνώσεις θεάτρου και λογοτεχνίας». Και παρατηρεί: «Νομίζω πως μια λύση στο εξεταστικό σύστημα για τα ΑΕΙ, που τα τελευταία 40 χρόνια αλλάζει εν... ριπή υπουργού, θα μπορούσε να βρεθεί εάν παρατηρούσαμε τι γίνεται αυτές τις μέρες στην Πειραιώς 35».
     Φυσικά και δεν είναι όλες οι σχολές ίδιες. Φυσικά και η δραματική τέχνη έχει τα δικά της προαπαιτούμενα, που δεν μπορούν να εξετασθούν με πανελλαδικές. Ωστόσο η γενική ιδέα είναι ενδιαφέρουσα διότι ξεφεύγει από την παραδοσιακή λογική του «κάπου να περάσει το παιδί», είτε του αρέσει είτε όχι. Όποιος περνά τις εξετάσεις ξέρει ότι θα πάει για ηθοποιός, όχι για γλύπτης ή ζωγράφος ή ηλεκτρολόγος. Κατ’ αναλογίαν, όποιος δίνει εξετάσεις για το Πανεπιστήμιο δεν θα πρέπει να βρίσκεται όπου τον έστειλαν τα μόριά του, π.χ. από τη νομική μέχρι τη θεολογία. Κάποιου είδους εξειδικευμένη επιλογή θα πρέπει να υπάρχει, για να έχουμε τελικά επιστήμονες που να θέλουν και να αγαπούν το αντικείμενό τους και όχι πτυχιούχους της τύχης. Τόσο έξω πέφτουν άραγε τα ξένα πανεπιστήμια που διαλέγουν με προσωπική συνέντευξη τους φοιτητές τους;
     Αυτό το τελευταίο βέβαια γεννά το δύσκολο ερώτημα του ποιοι και πώς θα επιλέγουν. Νομίζω εδώ σταματάει κάθε περαιτέρω σκέψη και συζήτηση.

Πέμπτη, 21 Σεπτεμβρίου 2017

Primum vivere

Ο πρόεδρος του EuroWorking Group κ. Τόμας Βίζερ φρόντισε να μας προειδοποιήσει εγκαίρως να μη χαιρόμαστε και πολύ ότι σε ένα χρόνο βγαίνουμε από μνημόνια και επιτηρήσεις και πρόσθετα οικονομικά μέτρα: θα υπάρχει και συνέχεια. Τουλάχιστον είναι ειλικρινής, και προσπαθεί να εξισορροπήσει τις εγχώριες κυβερνητικές εξαγγελίες. Ωστόσο με έβαλε σε κάποιες σκέψεις.
     Συζητώντας τις προάλλες με συνάδελφο που ζει στη Γερμανία έμαθα το εξής σημαντικό και αξιοπρόσεκτο. Ένα ζευγάρι με δυο παιδιά και χωρίς δουλειά στη χώρα αυτή παίρνει 1600 ευρώ τον μήνα σε κρατικά βοηθήματα, επιδόματα κτλ. Προφανώς οι εκεί υπεύθυνοι υπολόγισαν (με τον ακριβή τρόπο που οι Γερμανοί υπολογίζουν το κάθε τι) ότι αυτό είναι το ποσό που χρειάζεται η οικογένεια αυτή για να ζήσει τη συγκεκριμένη χώρα. Καθόλου παράξενο που όλοι οι πρόσφυγες θέλουν ως τελικό προορισμό τη Γερμανία!
     Ας έρθουμε στα καθ’ ημάς. Με βάση τέτοια και άλλα παρόμοια στοιχεία, ας ζητήσουμε, όχι από Έλληνες (που έχουν την τάση να τα μπερδεύουν κάπως στην πρακτική αριθμητική) αλλά από Γερμανούς, να υπολογίσουν πόσα χρειάζεται μια οικογένεια για να επιβιώσει, με τρόπο ανάλογο με εκείνο της αντίστοιχης γερμανικής. Ας χαρακτηρίσουμε το ποσό αυτό ως αφορολόγητο εισόδημα. Και ας απαιτήσουμε επιτέλους, ως ενιαία χώρα και όχι ως κομματικό τιμάριο, να μας αναγνωρίσουν (δεν λέω να μας χαρίσουν) το εισόδημα αυτό ως ελάχιστο οικονομικό ζωτικό χώρο (Lebensraum, και συγγνώμη που δανείζομαι πρωτότυπη
ναζιστική ορολογία). Πρώτα πρέπει να ζήσουμε, κι έπειτα, από το περίσσευμα, μπορούμε να αρχίσουμε να ξεπληρώνουμε και τα όποια χρέη μας. 

Τετάρτη, 20 Σεπτεμβρίου 2017

Νταηλίκι

Ένας μετά τον άλλον οι τυφώνες σαρώνουν τον κόλπο του Μεξικού και τις γειτονικές πολιτείες των ΗΠΑ με ασύλληπτες ταχύτητες ανέμων. Ένας μετά τον άλλον οι σεισμοί συγκλονίζουν την γύρω περιοχή με τεκτονικές δυνάμεις που δεν επιδέχονται ανθρώπινη αμφισβήτηση. Κι ενώ συμβαίνουν τα αποκαλυπτικά αυτά φαινόμενα, από τις δυο πλευρές του Ειρηνικού δυο ανθρωπάκια συναγωνίζονται σε εκδηλώσεις αχαλίνωτου προσωπικού εγωισμού. «Θα βουλιάξουμε την Ιαπωνία και θα μετατρέψουμε τις ΗΠΑ σε στάχτη και σκοτάδι», καυχιέται ο μικρός Κορεάτης, και αντί να χτυπήσει το χέρι στο τραπέζι, εξαπολύει κι έναν πύραυλο. «Δεν θα μας μένει παρά να καταστρέψουμε ολοκληρωτικά τη Βόρεια Κορέα», απαντά ο μικρός Αμερικανός από το επίσημο βήμα του ΟΗΕ, για να μη μείνει πίσω. Δικτάτορας βάσει του... οικογενειακού δικαίου ο ένας, εκλεγμένος Πρόεδρος ο άλλος, αλλά τι σημασία έχουν τα ονόματα των αξιωμάτων μπροστά στην απύθμενη ιδιωτεία των προσώπων; Μήπως με τις ψήφους βάζει κανείς περισσότερο μυαλό; Αντί να βλέπουν το ‘σμικρόν’ του μεγέθους τους μπροστά στο σύμπαν, επιδίδονται στο παραδοσιακό νταηλίκι. «Κρατάτε με ρε, να μην τον σφάξω!» θα ωρυόταν ο ‘κοντός μάγκας’ Νίκος Ρίζος, που θα μπορούσε άνετα να υποδυθεί κάποιον από τους δυο σε σύγχρονη μαύρη επιθεώρηση. Ο Θεός να μας φυλάγει από τέτοιους ‘ηγέτες’ που προσπαθούν να δικαιώσουν το λαϊκό άσμα, εκείνο που έλεγε «γεννήθηκες για την καταστροφή».

Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2017

Αθωνικά

Ένα αγιορειτικό διάλειμμα είναι πάντα μια εμπειρία ανάπαυσης και ανάτασης. Ας μην πω πολλά λόγια, ας αφήσω μόνο μερικές οπτικές εντυπώσεις από την τελευταία επίσκεψη. 

 
 
 
 
 
Και μια ευγενική υπόμνηση στην είσοδο περιβολιού, που μπορεί όμως να εφαρμοσθεί και σε πολλές άλλες περιπτώσεις.